Anasayfa / Türbinler / Vestas / V110
Model Rehberi
Vestas V110/3.0M
3.0 MW anma gücü, 110 metre rotor çapı. 2000'lerin orta-son döneminin yaygın tasarımı, Türkiye'de hala 50+ adet aktif olarak çalışmakta. V126'dan önce gelen nesil. Montaj, devreye alma, periyodik bakım ve saha arızası giderme rehberi.
Vestas Serisi Evrim: V90 → V110 → V126
Teknik Özellikler
V110 Spesifik Sistemler
Paralel-Axis Dişli kutusu (3-Stage Tasarım)
Tasarım: Input → 1. stage (parallel, ~20:1) → 2. stage (parallel, ~4:1) → Output (~81:1 toplam)
Avantajlar: Basit, dayanıklı, paralel-axis tasarım yüksek stres dağılımı
Zorluklar: Daha ağır (V126'nın planetary'sine kıyasla), daha gürültülü
Yağ Sıcaklığı: 45-65°C nominal, alarm >75°C, shutdown >90°C
Bakım: Yağ örneği 12 ayda bir (metal analiz trend izleme)
DFIG Jeneratör + Elektronik Converter
Yapı: Stator→şebeke (direk), Rotor→converter (elektronik kontrol)
Converter: AC-DC-AC, IGBT transistörler, rotor akımı kontrolü
Verim: %97-98% (gearbox ve converter kayıpları)
Soğutma: Likid soğutma (jeneratör + converter), 3-5kW fan motor
Kontrol: VCS (Vestas Control System), adaptive pitch algoritma
Pitch Sistemi — Klasik Tasarım
Pitch Motor Gücü: 15-18 kW (V110 karakteristik)
Pitch Redüktörü: Spur gear, 1:200+ oran
Maksimum Pitch Hızı: 5-7 °/sn (V126'dan yavaş)
Kontrol Modunda: 3 kanat, tek motor + redüktör ile senkron kontrol
Yaw Sistemi — Standart Halka Yatak
Yaw Motor Gücü: 7-10 kW
Vane Sensor: Potansiyometrik veya magnetik (redundancy az)
Yaw Bearing: 3500 mm çaplı, slewing bearing, grease yağlaması
Yaw Açı Tolerans: ±3-5° (V126'nın ±1°'ne kıyasla geniş)
Montaj Aşamaları (16-17 Gün)
Gün 1–2: Hazırlık — Kule alan temizliği, alet kontrol, güvenlik briefing
Gün 3–8: Kule Montajı — Seksiyonel kule, 80-120m yükseklik, paralel-axis gearbox daha ağır setup
Gün 9–10: Nacelle Montajı — 550-600 ton, gearbox ayarlaması önemli (V126'nın planetaryinden daha hassas)
Gün 11–14: Kanat Montajı — 53.5m kanatlar, orta-ağır (~20 ton/kanat), root flange bağlantıları
Gün 15–16: Elektrik + Soğutma — Converter kablolama, likid soğutma boruları, SCADA setup
Gün 17: Devreye Alma Testleri — Grid sinkronizasyonu, pitch kalibrasyonu, performance test
Periyodik Bakım Schedule
Ortak V110 Arızaları
Dişli kutusu Dişli Pitting: Paralel-axis, aşırı yük + yağ sirkülasyon yetersiz → sıcaklık artışı → hızlı degradasyon.
Yağ Sızıntısı (Mil Seal): Aging (8-12 yıl sonra), sızıntı 30-50L/ay → seviye alarmı, yağ koyu/yanmış koku.
Converter Thermal Issues: Likid soğutma fan motor arızası → converter temp >80°C alarm.
Pitch Asimetri: Vane sensor redundancy az, bir sensör arızası → asimetrik pitch → power loss + vibration.
Yaw Bearing Sürüklenmesi (Drag): Grease yaşlılık, bearing preload artışı → yaw motor akımı ↑ → yaw salınımı riski.
Kanat Vibration (53.5m uzunluk): V90'dan büyük, V126'dan hafif → rezonans frekansı kritik.
V110 vs V126: Tercih Kriteri
Kullanıcı Perspektifi
V110 Avantajları: Daha hafif (nacelle, kanatlar), daha hızlı montaj (16-17 gün), paralel-axis basit, yüksek kanat RPM (daha kesin kontrol)
V110 Dezavantajları: Daha yüksek verim kaybı (%2), gearbox gürültü, yağ sızıntısı riski (mil seal) 8-12 yıl, yaw bearing wear daha hızlı
V126 Avantajları: Düşük verim kaybı, daha sessiz (planetary), yağ kapalı tasarım daha dayanıklı, periyodik bakım %20 az
V126 Dezavantajları: Daha ağır (montaj 18-20 gün), planetary pitting riski (yüksek stres), converter soğutma hassas, daha maliyetli tamirler
Saha Notu
⚠️ Soner Soylu — Rüzgâr Türbini Saha Servis Teknisyeni
2014–2019 Vestas V110 montaj, devreye alma, mekanik bakım tecrübesi. Çankırı ve Isparta RES'lerinde 25+ adet V110 üzerinde çalıştım. Paralel-axis gearbox devrinde güvenilir ama yağ sızıntısı (mil seal) 10 yıl sonra %30 oranında görülür — metal analiz yapan RES'ler sorununu önceden yakalarlar. Kanat vibrasyonu V90'dan ciddi, periyodik borescope kontrol gerekli.
Montaj: 16-17 gün (plan 17-18 gün, 1 gün kısalttık paralel-axis basitliği sayesinde)
Dişli kutusu arızası: %8-10 oran (V126'nın %2-3'üne kıyasla, eski model)
Yağ sızıntısı: 8-12 yıl sonra %30 türbinde mil seal değişimi gerekli
Yaw bearing: 12-15 yıl ömür (V126 daha uzun, V110 grease daha sık gerekli)
İlgili Kaynaklar