Teknik Referans
Pitch Sistemi
Rüzgâr hızını algılayarak kanatların rüzgâra yaklaşma açısını otomatik olarak ayarlayan sistem. Bu kontrol, türbinin güvenli ve verimli çalışmasının anahtarıdır.
Pitch Sistemi Nedir?
Pitch (kanat ayar) sistemi, üç kanatın simetrik bir şekilde dönüşünü sağlar. Rüzgâr hızı arttıkça kanatlar "feather" konumuna (rüzgâra paralel) geçerek aerodinamik kuvveti azaltır ve üretilen gücü sınırlar.
Temel Bileşenler
1. Pitch Motor (Aktuatör)
- Tipi: AC elektrik motor (Asenkron) veya Hidroliktir
- Gücü: N90'da ~11-15 kW, N117'de ~18-22 kW
- Voltaj: 400V, 3-faz
- Maksimum Hız: Genellikle redüktörle sınırlanır
2. Pitch Redüktörü (Dişli kutusu)
- Tipi: Spur gear veya spiral gear
- Oran: 1:500 (Tipik), çok yavaş ama güçlü
- Çıkış Hızı: 3-4 derece/saniye
- Torque: 1500+ Nm
3. Pitch Sensörü
- Tipi: Potansiyometrik veya Hall sensör
- Çıkış: 0-10V analog sinyal veya digitalsignal
- Doğruluk: ±0,5°
4. Kontrol Elektronikleri (PLC/SCADA)
- Rüzgâr hızı ölçümü
- Pitch açısı hedef hesaplaması
- Servo kontrol (motor yönü + hız)
- Alarm ve güvenlik mantığı
Pitch Kontrol Algoritması
Moderno türbin kontrol sistemleri şu mantıkla çalışır:
- Rüzgâr hızını ölç (Anemometre)
- Hedef pitch açısını hesapla (Kontrol algoritması, genellikle PI-kontrolör)
- Mevcut pitch açısı ile karşılaştır
- Motor hareketi emret (Saat yönü veya ters yön)
- Sensör geri bildirimini bekle
- Hedef açısına ulaştığında motoru kapat
Ortak Pitch Arızaları
1. Pitch Motor Yüksek Akım (High Current)
Belirti: Kontrol sisteminde "Pitch motor phase current high" aları
Olası Nedenler:
- Redüktörde mekanik tutuşma (Yağ eksikliği, mil kilitlenmesi)
- Motor arızası (Sarım kısası, mekanik blokaj)
- Kanat mekanik blokkajı (Buz, yabancı cisim)
Saha Teşhisi:
- Motor kapatıp kanatları elle döndürmeyi dene (Hafif mi, sıkı mı?)
- Redüktör yağını kontrol et (Seviye, renk, koku)
- Motor bobinlerini ölç (Direnç, izolasyon direnci)
- Kanat yüzeyini görsel kontrol (Buzlanma, çatılma)
2. Asimetrik Pitch (Asymmetric Pitch)
Belirti: Üç kanatın açıları farklı
Sebep: Bir kanatın sensörü veya motoru arızalı
Etki: Rotor dengesizliği, titreşim, yapısal stres
3. Pitch Sensor Arızası
Belirti: Pitch açı sensör signal error
Test: Sensörün 0-10V çıkış sinyalini multimetre ile ölç
4. Pitch Motor Hareketsiz Kalma
Sebep: Kontrol sinyali yoksa, motor kontaktörü bozuksa
Test: Motor uçlarına direkt 400V uygulanırsa dönmeli
Pitch Sisteminin İşletim Noktaları
| Rüzgâr Hızı | Pitch Açısı | Güç Çıkışı |
|---|---|---|
| 0-3 m/s | Kütüphaneleri (Stow) | 0 kW |
| 3-6 m/s | Kısmi pitch | %0-30 |
| 6-12 m/s | Feather'a doğru | %30-95 |
| 12+ m/s | Tam pitch (feather) | Sabit 2500 kW |
| 25 m/s | Durdurma (Safety pitch) | 0 kW |
Periyodik Bakım
- Aylık: Pitch açı sensor kontrolü
- 3 Aylık: Redüktör yağı kontrolü, renk ve viscosity
- 6 Aylık: Motor elektrik ölçümleri (Ohm, megohm)
- 12 Aylık: Filtre değişimi, kanat mekanik kontrolü